Уучилаарай ерөнхийлөгч нь жоохон согтуу байна тэхүү...
тэр нэг бичлэгийг харсан чинь ой гутах шиг...
үзсэн зарим нь сэтгэгдэл ямар байсанаа давхар хэлнэ биз...
Тэр түрүүлсэн хүүд баяр хүргэе... Чиний хөлс хүч хөдөлмөрт Энхбаяр хамаагүй шүү...
Уучилаарай ерөнхийлөгч нь жоохон согтуу байна тэхүү...
тэр нэг бичлэгийг харсан чинь ой гутах шиг...
үзсэн зарим нь сэтгэгдэл ямар байсанаа давхар хэлнэ биз...
Тэр түрүүлсэн хүүд баяр хүргэе... Чиний хөлс хүч хөдөлмөрт Энхбаяр хамаагүй шүү...
Далай явлаа... Их ус үзээгүй би гэж хүн хөөрлийн байдалтай гарч одлоо... Нүцгэн хүүхэн хараад бэлгийн нүд нэг мөсөн нээгдээд балрах вий дээ... Хоёр хоног энэ хавиар харагдахгүй байх... Шалдан хүүхний зураг баахныг дарчаад ирнаа...


Олимпын тэмцээний нээлт үнэхэээр сайхан боллоо ярих ч юм алга. Хятадууд сайн зохион байгуулж , сайн ч бэлдэж.
Орон орны тамирчид өөрийн үндэстний имиджийг харуулсан , төрийн сүлд туг далбааныхаа өнгөөр хийсэн хослолоор ижилссэн байх юм. Тэдгээр нь тэгээд сайхан ч зохиж.
Энэ бүгдийг гайхаал бишрээл атаархаал нүдээ чилээн харж суутал манай "хятад" улсын төлөөл болсон тамирчид 20 гаруй хүнийхээ бүрэлдэхүүнтэй "Хул шаргал" өнгө цацруулсаар алтан соёмбот тугаа мандуулсаар гарч ирэх нь тэрдээ.
Өмссөн хувцасыг нь харвал хятадууд ч юм шиг, барьсан тугийг нь харвал монголууд ч юм шиг. Ишшш чааваас даа.
Нөгөө гаднаа нэг нүдээрээ ч үзэж чаддагүй хэрнээ дотроо бид бол аль диван гарт "хятад ах" таныхаа нэг хэсэг нь мөн шүү гэсэн гэгээн бодлоо амаараа хэлж чадахгүй болхоор өмссөн өмсгөлөөрөө нэг мөсөн илэрхийлээд ч байгаа юм шиг. Элэнцэгнийх нь хөх тэнгэрээс гаралтай чоно нохойны удам , буруу хойшоо.
Эсвэл хятадууд андуураад төрийн далбаан дээрээ соёмбо залчина гэж баймааргүй дээ. Хэрэв тэгсэн бол бид ч бас сайн ах дүүгийн холбоогоо бататгаж үеийн үед нэг тугны дор зогсохооо илэрхийлж хариуг нь адилхан барих хэрэгтэйшд. Тэр алх хадуур, таван таван хошууг нь айл бүр хоймортоо залылдаа.
Бас арайч яаж тэр чигт нь дуурайхав гэсэнүү яасан, хаанаас олсым гэмээр цэнхэр өнгөтэй даавууны тасархайгаар хүзүүнд нэг нэг "ялааны алуур" хийж өгсөн нь "Шувууны үүрэнд суусан" нүд сайтай "бүргэд тас" гэх мэт аврага шувуудад болон чогочого болжмор гэх жижиг жигүүртэнд ч ялгагдаж үл харагдана.
Тусгаар тогтносон улсын тамирчид энгэртээ төрийн сүлдээ хатгасан байх ёстой атал, манай "тамирдцан тамирчид"-ын энгэрт монголын олимпын хороо гэсэн эмблэм гялалзаж байх шинжтэй.
Монголчууд олимпын хорооныхоо эмблэм лого-г сүслэн биширч хүндлэн хайрлаж явдаг юмуу гэж учир мэдэхгүй гадныханд андуурагдахаар, үгүй бол энэ лого нь монголын сүлд болж таарлаа. Ингэх л байсан юм бол тэр нисэж дүүлж яваа морь, бадамлан асаж байгаа соёмбо \яадаг ийдэг хангарьд ч билээ\ эдгээр бидэнд ер нь хэрэг байна уу даа .
Эцэст нь гэж хэлхэд тэр "хул шаргал" хүрэм хийсэн даалимбыг эрээн хотын бүдүүн захын "Утай Гүмбүм" гэдэг лангуунд захиалж замын наймаачидаар залуулж авчируулсан гэж байгаа. Түүнийг нь шилмэл луйвар оёдолын цехийн шилдэг лойдор оёдолчид хуруу гараа хатган байж оёсоныг нь Гандан тэгчилэн хийдэд аваачин 2008 ламаар аравнайлуулж олимпын дэвжээнээс муусайн алтыг хуу хамаад авчирах хүчтэй ном уншин хувцас бүрт шингээсэнийг \Одоо чинь мухар сүсэг бус өөрийн хүч чадалдаа итгэж хэн хөдөлмөрлөж чадаж байна тэр амжилтанд хүрдэг болсон цаг гээд байгаагүй билүү ? \ ерөнхий сайд Эс. Баяр нь "тамирдцан тамирчиддаа" гардуулж өгөхдөө өмссөн хувцастайгаа адил өнгөтэй дурсгалын медалионь олныг худалдаад аваад ирээрэй гэж захисаныг гол найдвар Афины олимпын хүрэл мидаалт "ЦагаанАлт" тамирчин маань үнэхээр бахдалтайгаар салхийг нь хагаллаа.
Шувуу үүрээ зассан саглагар модны хувхайрсан мөчир дээрээс шуурхай мэдээлэв:
-Долоон сарын нэгэнд яг юү болсон бүгдийг би нүдээр хараагүй учир бүгдийг нь энд далдын хар малгай өмссөн юм шиг бичнэ гэвэл үлгэрийн далай болно. Тэгээд ч үүнийг хүн бүр надаас илүү мэдэх сэдэв. Зүгээр л тэр золгүйгээр нас барсан нөхөдийн ар гэр болон түүнд нь одоогийн төр хэрхэн хандаж анхаарал тавьж байгааг л мэдмээр байна.
Сонин уншиж байтал Монгол улсын "бөөрөнхийлөгч Самбарын Хэмхбяр" хохирогчидын ар гэрийнхэнийг хүлээн авч асуултанд хариулан тайлбар өгсөн байна.
- Миний хүүгийн, миний ханийн, миний аавын амийг хэн хөнөөсөн ? Та буун дуу сонсоогүй гэж үү ?
- \нилээн сандрангуй их л хурданаар \ Би буудаагүй. АмарБолд надаа хэлэхдээ галт зэвсэг ерөөсөө хэргэлэхгүй байгаа. Манай цагдаа нар буу хэргэлж мэдэхгүй улс, хэдхээн чавх л байгаа гэсэн. Тэгээл би түүнд нь итгээл өрөөндөө "Эс. Баяр-тай" хамт хийп хооп хөгжим сонсоол онигоо уншаал сууж байсан.
-Би ёстой тийм буун дуу шуу сонсоогүйш дээ. Та нар хий юм сонссон байхаа. Эмчид үзүүл гэж бөөрөнхийлөгчийн зүгээс хариуцлагатай хэлмээр байна.
- Энэ хэргийг яагаад илрүүлэх ажилыг хурдалуулах шаардлага тавихгүй байна. Хэрэг илрүүлэлт яагаад удаашраад байна ?
- Энэ ийм учиртай юм л даа. Наадмаар гурван өдөр баярлаад байж байтал нөгөө юү билээ нэг овооны тахилга болсон тийшээ очсон. Тэгээд дараа ....ммм ээ та нар надаар битий хууль зөрчүүлэх гээд байл даа. Ер нь тэгээд ч хоёр гуравхан хүний амь чухал уу хорь гучин модон хуур чухал уу та нар боддоо ? аль нь их тоотой байна ?
Би Батчулуунд хуучин муусайн хэдэн морин хуур олж аваад будаж шунхдаал шинэ юм шиг болгочих гээд 200 гаруйхан сая-хан төгрөг өгсөн. Хөөрхий зайлуул та нар нэгийгээ бодооч дээ. Цаад Батчулуун чинь морин хуургүй болчуул талхаа олж идэж чадкүүшд.
Харин нас барсан хүмүүсийн ар гэр болох та хэдэд төсвийн мөнгөнөөс заддаа яахуу гээл 100 100-н мянгыг өгнө. 100 мянга гэдэг бол их мөнгө. Энэ та нарын амьдралд хангалттай хүрэлцэхээр мөнгө.
Монгол улсын махан толгойтууд маш олон болох болтугай
Сайна уу манайхаан. Уулзалгүй удлаа шүү тэ. Орос авгай шиг таарсанаа барьж аваал нүүр нүд хөл гар хүзүү сээр хөх гуя ар өвөргүй үнсчий зүгээр. Санасан сэтгэлээ барьж чадалгүй хоолой дээр нэгэн дууны үг шууд орж иржийшд... Ингэж дуулжийна.
-Бульгаар хүрэнэ сүнхэмдни
Шехэр шарьгаад байнаб даа...
-Балиар зэвүүнэ блоогтни
Бэшлэг шарьгаад байнаб даа...
Зун дуусаад намар болсон биш нөхөд завгүй болсымуу аль эсвэл найр хэсээд гэрийн бараа хархаа байсан уу нээт гээч юмны чаат гээчэд тааралдах нь битий хэл сурагч үгүй болжийно.
Хаачисаныг тодруулбаас :
Нэг хэсэг нь амралтаа аваад төрсөн нутгийн зүг замын машаанд дайгдаад идээ будаа шим шүүсээр биеэ угааж арз хорзоор хоолойгоо зайлж сүрхий илааршихаар арилж өгч, бас ирсэн сурагтай.
Нэг хэсэг нь хээрийн шувуу нисэж үл хүрэх нь битий хэл хөл нүцгэн гүйгээд очсон ч чадах газраас төмөр хүлэг хөлөглөн элэн халин нисэн ирсэн дариудаа эхнэр хүүхэд , будаг замаск , албан тушаал зэрэг дэв хүртэж.
Нэг хэсэг нь хоржигнон урсах голын эрэгт сүрэглэн очиж урсгал дагаж даллаж , урсгал сөрж шумбан урсгалын чиглэлийг өөрчилж усны түвшинг нэмэгдүүлхийн зэрэгцээ шалдан нүцгэн гүйж элээ хэрээ , хавийн амьтны нүдийг жоол мялаасан гэх.
Нэг хэсэгийнх нь блог ой хүрж , олон бичлэгтэй болсоны баяр хийж этэр ер нь уйдах завгүй амин буюу албаны ажилаа амжуулсаар байгаа сурагтай. Яамайдаа эд маань...
За тэгээд зарим нэг юм бичмээр л байх юм... Залхуу зангаасаа болж мартадаг зуршилтай болсоноо нуугаад яахав... дараа нэг санаанд орвол бичнээ...
-Энэ гадаад орны нар нь хүртэл амарахгүй шөнө дөлөөрчил гэсэн шатааж алчих гээд ажиллаад гэцүүтэй юм бэ яадаг. Ажилсаг ажилсаг гэхэд нар нь хүртэл ийм хэнхэг байхдаа яахуу дээ. Урд шөнө үхийл гэж өнгөрөөлөөдөө. Халууцаад байхаар нь хөнжилөө хуу татаад \ халуун зунаар хөнжил нөмөрдөг би бас нээрээ...\ хаяцын. Тэгээл доошоо хараал унтаадахсан чэнь өгөр шумуулнуудад сайхан хоол бэлдээд өгж би өөрийгөө.
Ар нуруу байхгүй эрээн алаг улаан гүвдрүү болцорчиж. Загатнана гэж ярихийм биш. Ядаж байхад богинхон дээрээс нь гөшүүн гартайг хэлхүү хүрж очиж маажиж чаддаггүй. Ирмэгтэй үзүүртэй юм хум булан тохой байвал очиж шөргөөгөөл явжийшд. Зовлон ойлгодог найз нөхөд байвал нурууны маажуур, шумуулны түрхлэгтэй хамт каргогоор явуулийч. Тусыг чинь усаар, ачыг чинь бачаар хариулж чаднаа гэдгээл хэлж чадах байна даа.
-Өглөө сэрээд өндийх гэтэл нуруу гөшиж өвдөөд чиг бариад бооцым шиг хөдөлдөгийм биш. Тонгож гэдийж чаддагүй ээ. Газар унагаасан ганц нэг будаа этрэээ түүж идэх гэж өдвөгөөрөө нугарч хурууныхаа өндөг мөндөгөөр шүүрч авжийшд. Оцон шувуурхуу элээ юмуудаа хаашаа юм.
-Нэг асуулт
-Шинээр бичлэг хийдэгийн дээд талд янз бүрийн тохиргоонууд байдаг даа тэ...? Тэднүүс нь гарч ирэхгүй байхын та нарых байна уу...? Арай нөгөө халдалага довтологод өртсөн юм болуу...? Бас намайг шөнөжин сорсон шумуулныхаа патиарыг наачих гэсэн бас болдогүй ээ...?
-Бас нэг асуулт
-Нөгөө хандив тусламжууд юү болжоогоо бол..? Би чинь хандив тусламж зээл энэ тэр өгөхдөө аягүй дуртайшт. Бараг миний хообий гэж хэлж болхоор... Өрөөсөн оймсоо ч хамаагүй тайлаад өгчиж чадхаар сийхгүй хүн дээ би.
-Бас нэг асуулт
- Олон Блогчидын Холбоо гэж нэг юм бий болоод байгаа муу тэ...? Тэрүүнд нь нэгдэчих юмсан. Юмийг яаж мэдхүү нэг сэтэр над зүүлгэчихч юм билүү. Миний энэ ширээ сандалд дуртайг хэлхүү...

За Тагнай андын Чононгоо дууны задаргаанд би нэмэр болгож нэгэн баримт энд сийрүүлэв.
Нэлээн дээхэн би нэг сонингийн тасархай уншиж байсым...
Лондонд "хоккейчин" хийдэг нэг монгол залуу ажил дээрээ ээжийн тухай дуу байнга л дуулдаг байж. Хамт бас нэг халтар баачка ажилдаг байжил дээ. Өнөө дууных нь аяанд нөгөө баачка нь бараг л уяраад тэр дуунд сүрхий дуртай болсым байх.
Нэг асууж: Баачка: Чи дандаа энэ дууг дуулах юм тэгээ наад дуу чинь ямар утгатай дуу юм? гэж
Мань монгол: Ээж хүү хоёрийн хайр эхийн цагаан сүү гээл чадах чинээгээрээ хэлсийм байх.
Өнөө баачка нь түй чоорт гэж нулимчаад цохиур модоо шидчээл гүйгээд өгж. Маргааш нь захирал хүүхэн нь мань монголыг өрөөндөө дуудаж.
Захирал хүүхэн асуусан нь: Чамтай цуг ажиллаж байгаа Баачкагийн хэлсэн үнэн үү? гэж.
Мань монгол: Үнээн. Монгол хүн нутаг усаа ээж аавыгаа хайрлан хүндэтгэж тэдэндээ зориулж дуу зохиодог юм гэж л дээ.
Захирал хүүхэн: Чи тэр дуугаа англиар дуулдаа гэж тушаасан байгаам.
Мань монгол: Ээжийнхээ сүүг хөхөж ,мөөмөөр нь наадаж өслөөдөө ухааны юм дуулсымуу даа. Захирал хүүхэн нь ширээ шаагаал босоол ирсэн гэсэн.
Захирал хүүхэн: За залуу минь би чамтай тэр тусмаа ийм манякь хүнтэй хамтран ажиллахгүй. Чи эртхэн өөрийн зам мөрөө хөө...
Ингээл мань монгол ажилаасаа хөөгдөж дахиж цохиур мод бариагүй гэсэн шүү.
Нөхдөө бид яахав эх орондоо иж авынхаа дэргэд өөрсдийн зохиосон гачин гачин үгтэй дуунуудаа дуулаад байж болно. Хүний газар өнөө дуугаа дуулахдаа хажуудаа байгаа гадаад Баачкадаа орчуулж өгөөд дэмийл болуу. Цаадуул чинь ямар мань хэд шиг ээжийнхээ өвөрт сүүгийн сороод мээмээр нь тоглоод өссөн биш. Тийм юм мэдкүү улсууд чинь манай хэдийг БУЗАР хүмүүс байна л гэж ойлгийшт...
Учир нь гадаадад эж авдаа хайртай,тэр ч бүү хэл сүү мүүтэй дуу үзээд өгий ч байдагүй гэсэн шүү.

Талд эрх чөлөө ургадаг
Таанийн таван цэцэгтэй
Тарж нам суусан хэдэн бор толгодтой
Тийш зурайх зам хаа одсоноо хэлэхгүй алсарсан
Төөргийн эгэл замбуулинд үнэний гүйцэд амьжиргаатай
Тойргын хэдэн худгийн дугуй шороон жимтэй
Тоосорсон салхины үзүүрт шонгийн модны улиатай
Тором ботгоны дуунд уянга уйтгар хосолсон
Тогоруу зэллэх хавартаа ч ээлж халаатайг сануулсан
Тавих харааны үзүүрт торох зүйлгүй цэлийсэн
Тэнүүн цээжний угт бахдалын баяр мишээсэн
Тэнгэрлиг бүхний туулийг тэнгэрийн доор эгшиглүүлсэн
Тараах бүхий л бэрхшээлийг уртад нь эвхэж шингээсэн
Таарах тэр л эрхшээлийг уужууд нь эргэж шивээлсэн
Таны мянган төрлийн өлгий
Талд эрх чөлөө ургадаг юм
Тэнд наран жаргаад бас манддаг юм
2008 оны 6 дугаар сар 9 Гөх найзын минь бичсэн шүлэг болой.
Их сонин улсуудалдаа манайхан чинь...
-Чи энэ замаар яваарай гэвэл энэ муу надаа миний явах замыг заадаг хэн юм,хаагуур явж хаашаа жим гаргах нь миний эрх,би эрхээ эдэлж байна гээд хажуу талаар нь туучих.
-За чи энэ замаар л явж болдогүй юм шүү аль болох хажуу хавиргаар нь зураас татуулаадхаарай гээд хэлчүүл энэ ер нь яагаад энэ замаараа надыг алхуулахгүй өмчилөөд байдаг дурак вэ яадын энэ замаар нь алхахад,энэ зам ямар учиртай болчоод ингээд хүн явахыг хориод байна гээд зассан замаар алхах.
-Ер нь хориглоно,торгоно,ял зэмлэл хүртээнэ гэсэн анхааруулга өгөөд үр дүнд хүрэхгүй тэр тусмаа манай монголчуудад энэ нь тун харш гэдэг нь батлагдаад байгаа л даа.
Тиймээс аль болох хараан доромжилсон үг хэллэгтэй анхааруулга байвал өнөө "дөргүү бухнууд,буруу ишилсэн сүхнүүд" чинь биднийг одоо юү гэж бодоов муусайн юмнууд гэсэн шүү юм бодон ёс журмын дагуу нийгэмд оролцох болуу гэж боджийно.
Манайхан чинь тэгж байгаад нэр хүндэдээ муухай хайртай улсуудшдээ.Энэ нь нөгөө нэрэлхүү зангаар нь тодорч гардаг гэжугаа.
Би нээх шүлэг энэ тэр бичээд сүйд болоод байдагүйм л даа.Хар багын уран зохиол,монгол хэлний хичээл дээр ер өөдтэй байгаагүй.Ер нь бол дэгээ хоёроос би салах туйлын дургүй байсымуу,багш надыг салгах дургүй байсымуу бөө мэд.Байнга хоёр авсаар байгаад тэр тоонд муухай хайртай болцым шиг байгаам.Гадуур дотуур явж байхад хоёрын тоо хархаар л гөлрөөд эсвэл бодоод өнгөрнө.Энэ хоёрын тоо чинь тэгж байгаад ихээ учиртай тоо байх гэж боддым.Хоёр гэдэг тоо нь өөрөө хос гэдэг утгыг агуулж байх шиг над санагдаад байдын.
Жишээ:Хос зүрх,хос бөөр,хос нүд..хэ..хос хөл, хос гар,..."хос төмс" гээл бүр цаашлаад хос багана,хос цамхаг,хос хоёр гээл ер нь л хосгүй юм алга байна.
Сүүлийн үед хаяахандаа хоёр үг холбоод байх шиг байгаам.Энэ юуных вэ?...Лав дурлал биш.
Сэрчигнэн үлээх салхины аясаар
Сэлүүрдэн хөвөх мэт навчис хаяалсаар
Сэтгэлийн гүндэх бодролыг хөндөнө
Сэмээрхэн би гансралдаа зүүгдэнэ...гэжугаа...цаг үетэйгээ харшилдсан гачин юм бичичлээ дээ.Өө хоёр биш дөрвөн мөрт болцон байх чинь.Энэ ч дэвшил шүү.
Гөхөө Эвхолбоос хоёрын шүлгийг унших их дуртай гэжугаа.Энэ хоёр бол зүгээр л хүүрнэн өгүүлэнэ дөө.
---------------------------------------

