Дугуй Хээтэй Булан

Хахаха... ойрд хуруунд хий ороод.

Энэ хүмүүс дуу дуулхаар дурсамж сэдрээд сэтгэл гэгэлзээд дөнгөж эмээлэлсэн морь шиг дэвхэг дэвхэг гээл амгаагаа зажлаал үүрсээл...энэ ч юү юм би хадуурч байна..нэг тийм мэдрэмж төрөөд сайхан байдаг гэх юм. Над ер тийм  царцаа шиг дэвхэрээд  хөөс шиг хөвөлзөөд байдаг мэдрэмж нь байдагүй юм шиг байгаам. Үгүй бол би ой тогтоолт туйлын муу байсанаас гарцаагүй. Бүтэн биш ч ганц хоёр дуу санана л даа. Тэгээд ч бүтэн биш дуу чинь  бүдэг мананатсан тал дурсамж л сануулхаас яаж бүтэн сайхан дурсамж сануулах билээ дээ. 

Жишээ нь: Хүн бүхний мэддэг ийм дуу байдаг даа.

"Дурсамжтай дуу..." цааш унших »

- Үерт өртсөн айлыг нүүлгэх бус тухайн айлын эздийг усанд сайн сэлж сургах.

- Борооны улиралд жолооч нар машин биш завь сал гэх мэт усанд живдэгүй зүйл хөлөглөх

- Хаашаа  урсах учираа олохгүй зам даган урсах  үерийн усыг хашиж хиймэл гол горхи болгож өөрчилөх

-Мөн үнийг өвөлдөө коток тэшүүрийн талбай болгон ашиглах

- Сүүлийн үед хойд солонгос эвгүй байгаа. Агаарын довтолгоон хийж магадгүй юм яриад байна лээ. Манайх шиг морь ташуур хоёроос өөр хүн айлгачихаар зэвсэггүй улсад тус болох ганцхан арга бол ой хээрийн түмэрийг дэмжиж утаа униаран халхавч хийн утсан чинээ улаан амьсаа хамгаалахгүй бол горьгүй нь.

- Гэр хороололын айлуудын тоог нэмэгдүүлэх.

- Өвөлдөө төвийн дулаанаа хангалттай авч чаддаггүй нийслэлийн зарим орон сууцны хороололд уурын    зуух ажиллууах

- Гадаадаас арав хорь түүнээс дээш жил болсон машиныг татваргүй оруулж ирэх буюу хөхюүлэн дэмжих

 

Ярихдаа ийм лаг ярьж байгаам чинь УИХ гишүүн болчуул энүүнээс "аймаар юм" хийх байхаа БИ...

Нар хураа тэгшилэж байгаад сайхан наадсан биз дээ. Нараа хэт тэгшилсэнээс ган болж түймэр гарчихын. Бороо нь бас дутхааргүй тэгширтэл цутгасаар  үер болчихын. Үүгээр урсаг гээд суваг шуудуу хамгаалж барьсан дэнж хэмээх  шороон хашлагаа  сэтэрч хотойтол ноцолдоод давхилдчихаар яаж тэсхэв дээ угаасаа. Ганцхан дэвсэлтээр өнөө овоолсон сур шороо нь пүррхх гээл агла болчихын яадын байгаан. Бат бөхийг нь бодоод цемент битон цутгаад хашлага барьдаг, маргааш өглөө нь гэхэд алга болцон байхын. Бодвол Доржын ч юмуу Дондогын ч юмуу машааны граш хийх хавтанг нь "тэнэг ТҮК"-ынхан тэнд тавьцан байсаныг мань хүн олж хараад аваад явсын байлгүй бодуул.
"Дааж давашгүй хүслийг маань тэгшилээд алиачээ..." цааш унших »

Зай гэш... Залуу байхад завтай байж, балшар байхад балай байж. Хийх юм олдодгүй хий дэмий холхиж хөлийн тавхайгаа эргэтэл хаанаш хамаагуй зугаалаж хлөөвт ошож хубуудтэй напрягалдаан, архидаан, бас зугээргуй басгад эргуулдэнэ. Хөдсөн дээлээ хөөргөж буслэхдээ хормойг нь хонго хошного хоёроо дөнгөж цухуйх төдий унжуулан хондлой дээрээ тохошихоол хөнгөлүүлцэн ишиг шиг хөвхөг хөвхөг алхаал.   Баавайн өгсөн бахиалан гутлыг уланд нь зан татуулаад өсгийг нь өндөрлүүлээд түрийг нь шагай хүртэлээ гармошиклоод, тогооны хөөгөөр хоншоорыг нь зүлгэж зүлгэж зэрлэг өнгө оруулж толь шиг гялгар болгоцон айн. Үе үе доошоо харж наранд түлэгдэж салхинд сайртсан нүүрээ тольдоно. Гучин хоёр шарынхаа хагасыг хорхойнд идүүлцэн, хагасыг нь хурууд мэрж байгаад хуга татцан, хагасыг нь атгасан нудраганд өгцөн, үлдсэн хэдэн үзүүрээрээ хумсаа мэрж хуруугаа хүлхэх нь угжны хургыг санагдуулам. Уугаад дууссан белиморканалын ишийг хэлнийхээ үзүүрт наалдуулан  хөөс сахарсан хоёр завжиндаа ээлжилэн зөөх нь хэвдэг мал гэмээр.
"Хгг Хгг Хгг..." цааш унших »

Номонд орсоныг минь дуулаал биздээ. Чухам ажил ч хичээнгүй арвич хямгач ариун журамт болчоод суужээшд энчээ би. Санаандгуй байжээтэл самансаргуй зав гарангуут саарал авдарныхаа өмнө сандайлаад авлаа гэж. Ер нь бол бичихэд мааш төвөгтэй болчиж. Усэгээ таньдаггуй уг орж ирдэггүй. Аргаан барахдаа айлийн хуухэд дуудаж ирээд усэг өрүүлж би өөрөөн чангаар дуудлаа.  Юун дээр товшиж алийг онгойлгоод яг яах гээд бгаа учираа ололгуй баахан сандарч байгаад :С: усгийг онотол Сэгсгэр найзынхруу орчилоо. Чагнаал суужээтэл хуухэд насны тоймгуй олон дурсамжаас минь өчүүхэн гэлтгүй нэгэн дурсамжийг сэдрээдэг байншд. Заа ийгээд нэгэн дурсамж бичийдээ тэ хэдүүлээ. кк Залуу байхад дандаа ирээдүй цаг дээр тэгнэ ингэнэ тэгчүүл ингэчихийн юм чинь гээл төлөвлөдөг байсан бол одоо харин тэгжээж билээ ингэжээж билээ гээл нэг баахан дурсаж шуурдэг болжээ.
"Харин тийм шуу дээ анд минь..." цааш унших »

Ном гэдэг учиртай. Учиртай байна гэдэг чинь учиртайн шинж. Учиргүй байсан бол номыг ном гэхгүй л байх байсан. Учиртай болоол ном гэж нэрлэж. Нимгэн зузаан том жижиг олон төрлийн хэлбэр дүрстэй ном байх юмөө.  Нөгөө ном уншидагүйгээ гайхуулаад байдаг хүн  гэв гэнэтхэн  "учиртай ном" яриад эхлэрээр гайхаж байна уу. Сүүлийн хэдэн сар энд нэг хүн номонд ороод бараг төрөл арилжаад байгаа. Төрөл арилжаад гэхээр, цагаан нөмрөг нөмөрчөөд биенээсээ гэрэл цацруулаад агаар дээр алхаад байгаа гэж ойлгов. Тийм биш. Нөгөө ном гээч хайрхан чинь манийг ийм болгоод байна. Өдий хүртэлээ олон ч сайхан номтой учирлаа бишээ уншилаа. Тэр их номнуудаас яг одоогийн уншиж байгаа ном  ийн  автуулж  байсаныг  мэдэхгүй. Магадгүй дандаа  "шар сонин" уншиж байж дээ гэсэн дүгнэлт өгөв.
"Номонд орохуй..." цааш унших »

Хүн ээ гэж... Нялх нялзарай байхдаа өлгийн дотроо хүнд хөнгөөр биеэн засж даавуу тэсгээдгүй байсан гэж ижий минь хааяа ярьдагсан. Мөөмнөөсөө гараад мөлхөдөг болоод ирсэн биш бойтогны хоншоор өмдныхөө өвдөгийг тэсгээдгүй байсан шдээ чи гэж аав хааяа хуучилдагсан. Арай жаахан томроод арьсан бөмбөг өшиглөж гэртээ ч гангараанд ч угладаг ганц муу бажинкныхаа хоншоорыг нь цоолж улыг нь хуу татсан ч тоосон шинжгүй тоос татуулан гүйдэгсэн. Орж гардаг хаалга хажууд нь бэлээхэн байхад олби оготоно шиг онгорхой цоорхойгоор нь чихэж шургалан хувцас хунараа онги татаж урсан ч улам зүтгэсээр гараад явчихдагсан. Хашаан дээгүүр муур шиг дүүлж харснаа  чулуугаар  нүүлгэж байсан цаг үе саяхансан. Тоглож наадаж  л байвал сайхан байдаг балчир нас сайхаан.
"Тэнэг дээр зөнөг залгаад би ер нь больжээ." цааш унших »

Хаврын синдром ид үе дээрээ явж байна даа.  Ерөнхийлөгчийн сонгууль удахгүй болох гэж байгааг ч хэлхүү хүн болгон л энэ тийш чих тавин санаа алдан сууж байгаа байх даа.  Сонин хэвлэл зурагт араажав интернэт блог млог гээл ер нь сонгуультай холбоотой болон оролцож буй хоёрынхоо талаар сайн муу элдэвийн л юм бичсэн байгаа харагдахын. Сэхээтэн гаралтай сэтгүүл мэргэжилтэй гэх цөөн бус нөхөд энэ рольд ихээхэн хүчин зүтгэж байх шив.  Бүр муулах үг олдохоо байсан уу яасын зайлуул эд эрхтэн өмсөж зүүсэнээр гутаан доромжилдог болж.
"Урт хүзүүтэй халх..." цааш унших »

Амархан сайн байцгаан уу ? Үгүй мөн та хэдийгээ санаж байна гэж жигтэйхэн. Алив ах дээрээ  ирж үлгүүл, сахалтай хошуугаараа хэд сайн үрж өгөмц. Хэнээс ч билээ дээ нилээн дээхэн сонсож байлуу уншиж байлуу яалаа бас мартарцаржээ. Сайн блогчин сардаа нэг бичлэг оруулдаг юм гэхээр  нь саваагүйтэж үзмээр санагдаад сар гаран салхи оруулсангүй. Өглөө бүр блогоо шалгаж  өөрийгөө тандаж биеэ чагнавшив. Өнгө орж өөрчилөгдөөд ухаан сууж сайжираад байгаа юм лав ажиглагдсангүй. Хамарт минь элбэг багтдаг байсан тэр хөөрхөн мойног хурууд минь keyboard дээрх хамаг том Enter хноопыг хүртэл онож ядан товшиж, хөдөлгөөн нь эрс удааширсаныг эс тооцвол  энэ онол худлаа болохыг өөрийн биеэр нотлов. Онол практик хоёр амьдрал дээр зөрөх үе гардаг л юм байна.
"Одхүү би одноос ирсэн хүү..." цааш унших »

 Би нь сайн та нар минь сайн л биз дээ. Зунаараа шахуу өвөлжидөг манай энэ хавиар зуд болоод байгаач юм шиг үгүй ч юм шиг. Өчигдөр уржигдархан зүгээр байсан тэнгэр хангай  өнөө өглөө сэртэл өвдөгөөр татам цасаар дараад зам харгуй хунгарлаад төмөр хүлэгтэнгүүд түг түг гэлцээд  авто зам нь агаарын замтайгаа саатаад гэцүүл байх шиг байна.  Уг нь энэ нутгийнханаар бол хаврын эхэн сар нь өнөөдөрөөс эхэлж байгаам гэсэн. Тэнгэр хангай нь андуурчив уу тэмдэглэж хөтөлсөн хуанлигаа буруу зурчивуу эднүүс.
"Яах вэ..." цааш унших »

За та бүхэн минь сайхан баярлаж сайхан " ёолохьдоо" л биз дээ. Солют буудуулаал шампаанск задлаал айн. Тэнд монголд тас няс тас няс гээл дуу гарах болгонд нь би энд дэв дав гээл байнгын цочоостой, бяцхан атаархаастай.  Би ч бас сайхан баярласоон. Сайхан баярласан ч гэж дээ ажилаан хийж шинэ оноо угтах шив дээ. Ямар ч л байсан энэ жил дээ ажилаар тасарахгүй мөнгийг хүүдийлж өгхийм шиг байна. Овойж оцойтол нь цуглуулаад  нээх хөөрхөн амьдарчих юмсан тэ. Хэхэ хөөрхөн амьдрал гэж яг ямар амьдрал байдын болдоо зайлуул...
"Гарчигтай..." цааш унших »

Дэлхий даяараа баярын наасчир орсоныг хэлхүү би гэж хүн дагаж намираад байдагаараа гоёчоод бэлэн байдалтай сууж байна. Анивчидаг гялалзадаг л юм байвал нүүр нүдэндээ авж нялчаад, амтатай үнэртэй л юм байвал хоолойруугаа авж залчаад, хол ойр хамаа байхгүй хүний хөл хүрж болхоор л байвал явж очоол, мэнд ч  мэдэх завгүй хачин их ачаалалтай ховорхон тохиох баяруудаар бялхаад сууж байна. 

Төрсөн өдөр боллоо, тэмдэглэхгүй л бол болохгүй нь...  хүрээд ир

Хотоос ирээд удлаа, уулзамаар байна тантай... хүрээд ир

Шинэ машаан авлаа, шившэж аравнайлж угаацгаая... хүрээд ир

Анхны цалингаа авлаа, андыгаа дайлая... хүрээд ир

Тэр минь энэ минь гэж гүйсээр өөрийгөө би мартлаа...

Өглөө оройгоо ялгахаа байлаа, одоо жаахан амс хийяаа найзуудаа...

 

-Зай тийеэд. Амар мэндым дуулажа байhан нарhатын хубууд, басагадыд  гараад байhан шэнэ жэлээр амаршалаад, хамаг hайн hайхание, узэсхэлэн ерээдуйе хусэнэб ! Хойтон жэлэдээ hонин ехэтэй уулзаладнаб !

Аль дээрээс л  Блогтой эгчтэй уулзана гээл бодоол яваал вайлаа яваал вайлаа. Ашгүй эгчхүү монгол буцах болсоноор замаараа манай суурингаар дайрах болж. Нэг сумаар хоёр туулай буудахдаа гаргуун анчин ажаа маань  Галавсай дүүгээ намнахаар хээрийн шувуу нисэн үл хүрэх  алс холын Малайз улсаас төмөр шувуу хөлөглөн тэнгэрээр дүүлэн ниссээр нүүдлийн шувуудын далавч юүгаа амраадаг Инчеоны цөөрөмд анхны  газардлагаа хийлээ. Тэндээсээ шууд Сөүлрүү довтолж нэгэн өндөр модонд үүрээ засаад төвөхнөөд авсан байгаам.
"Блогтой Аниатай танильцсан минь..." цааш унших »

Гадаа нээрээ аймаар хүйтэн байнаа. Яаж хүйтрэхээрээ ингэж хүйтэрдэг байнаа. Түрүүн энэ муу залбагар арзээткан хамраа арайл хөлдөөгөөд унагачихсангүй. Гай болж газар торрр гээл унадаг, би мэдэлгүй бяц гишгэдэг, хамар будаа. Хамар байсан газар нь том онгорхой хар нүх үлдэж , тэрийг нь би ёолохны тоглоом моглоомхоноор орлуулж, них том улаан шилэн бөмбөрцөг өлгөж  этэр тэ...түй түй түй. Хамараа хөлдөөцөн гээд хаяад явчидагүйм шүү,ядаж аваад хармаалчих Гаампаа...за  энэ ч яахав.
"Цаг агаар...Мөнгө" цааш унших »

Шэмэхэжэ дараhан боглеотэеэ

Шэлэн торохон бутылькатэеэ

Шэнгэн эдие бараашакыеэ

Шэмэн шэмэн амталажа

Шэнэ хуушин hонин hурагыеэ

Шэнэхэн танильсаhан нухэд

Шэбэр шэбэр хөөрэлдөжэ hууханье

Шиний миний жаргаль бшуу... сая зохиогоод...ккк

 

Бултадаа hайхан баярлааб ?. Бүтэн улсын маань бүрэн эрхээ зарлан тунхагласаны өдөр өчигдөр болсон ч хуучираагүй  болхоор шинийн хоёрны мэнд хүргэе. Баяр болоод нөхөд зон хоорондоо зурагтай, үгтэй  богинохон хөөрхөн хөөрхөн зурвас гар утасаараа мэнд мэдэлцэв энд. Би ч мөн адил ар гэрийнхэндээ, өөрийн танил бас найз минь гэж боддог зарим нэг андууддаа мээсээжээр баярын  мэнд хүргэв. Төд удалгүй баярлаа ,чамд бас гэх олон мээсээжэнд дарагдаад хэсэгтээ хөөрлийн байдалд орж цээж  дүүрч омогшив.

Монгол улсын Тусгаар Тогтонолд өдийг хүртэл асар их хувь нэмэр оруулж байгаа танд баярын мэнд хүргэе... энэ мээсээжийг авсан биздээ найзуудаа.

-Тэгсэн нилээн орой миний  найзаас... Чи хэн бэ ?  гэсэн сонирхосон уу шохоорхосон уу мээсээж ирлээ. Арга ч үгүй байх. Би гэж нэг юм нэр усаа дор нь сийрүүлцэн бол мань хүн тэгтлээ "наян" юм бодохгүйл байсан байх...хаха.

-Эрэплээ хийв би... Танилцья талын цэцэг...хаха

-Найз өөдөөс... Тэгье... Хангайн цэцэг

Ийм сайхан баяраар ингэж их инээлгэж баярлуулсан андадаа бас дахин баярлааб...чи шөөө.... хахаха

Мэргэжил бүхэн сайхан хэдий ч нэг л буруу хөдөлгөөн биднийг хадан гэрт минь аваачихыг хэн ч тааж мэдэхгүй.

Хамт ажилдаг нэг нөхөртэй цуг манай мэдэлд байдаг ТП \трансфортарный пункт буюу цахилгаан хувиарлах дэд станц\ цэвэрлэх даалгавар аваад байлаа.Тэр үед өнөөх ТП чинь ашиглалтад ороод удаагүй ч байсаныг  ч хэлхүү хэрэглэгч гээд байх юмгүй, манайхаас гадна нэг зочид буудал тэр ТП нээс тэжээгддэг байсым.
"Хэнэгтэй байх хэрэгтэй..." цааш унших »

Урд шөнө би зүүдэллээ, урт гар намайг зовооно. Хэлэх үгийг минь боогдуулж , хоолойн дээр хутга тулгаж шахна. Хөдөлж чадахгүй хар хөлс цувна, хий дэмий л хоёр нүд минь бүлтэгнэнэ. Нэгэнт өнгөрсөн амьдрал юм даа гээд ,нөгөөхийн аясаар хэдэн  тийш савчина...
"Эмэгтэй зандалчинд..." цааш унших »

Жилийн жилд л энэ муу ханиад хамуунаас салж хагацаж чадахаа байлаа. Бүр нэг ёс юм шиг л жоохон хүйтрээд ирхээр л хамар таг битүүрч  шуухитнаал ус шиг урсах  нусандаа уруул ам  түлэгдэж хорсоод мөн чиг тээртэй маа. Халуур ч бүлээрээд хоёр гурван халууны шил хага үсэрч халуундаа дэмий солиороод алингаа алдсан. Ядаж байхад энэ ханиад нь хүртэл жил ирэх тусам  улам л төгс төгөлдөржөөд баргийн эм танд дарагдахаа байчихсан эд юм гээч. Залуу байхад ч  эм л бол эм гээд батлазоол нухаад идэчихэд л нам болдог байсым даа. Сайхан ханиаданд  сармис арилгаал хүзүүнээсээ оосролчидог байлаа. Жоохон боломожтойнууд нь  сүү хөөрүүлээд тарваган шийртэй  уучихдаг л байсымдаг.

 Багалзуур ам боогоод болж өгвөл сөөнгөтүүлчих санаатай. Дуу шуу гэж байхгүй шүү, унаж яваа машааных нь  яндангийн жийрэг сэтэрцым  шиг л пар пар гээд пажигнаад байх. Эмч домч бараадяа  гээл... гаряа  гахай нүцгэн, явяа нохой явган , түрийвчэндээ түйч гэх мөнгөгүй ишшш чааваасдаа.

Зовох цагт нөхрийн чанар танигдана гэж яах аргагүй үнэн юм.  Сайн муугаа бишгүүдээл хамт давалцсан  найз маань өштөр нэг таблээтик левомицин ацарч өгчээнэ. Ацарсан дор нь арвыг нийлүүлж нухаад улаан пээрц уутаар нь холиод энүүгээр даруулж уугаад нам унтаад өгсөн. Өглөө яах бол гэж бодсон харин сэпхийгээл үсрээл босоод ирсэн шүү. Сайхан ч шалтаг болсон доо.

 

 Ер нь жоол арсалзаад авы байз: Нүүдэл хоол:  Уг хоол маань зөвхөн нүүдэлчидэд буюу яааруу сандруу явдаг аливааг түүхийгээр нь гусах сонирхолтой хүмсүүдэд зориулагдсан хоол юм байна гэдгийг нэрнээс нь хараад  ойлгож байна уу. Тиймээ энэ бол  Нүүдэлчин гэдэг хоол. Нүүж суух , гарч орох,яван суух зэрэг үйл хөдлөлийн бүхийл төрөл жаанарт тохирсон онцгой сайн хоолыг та бүхэндээ танилцуулах гэж байгаадаа хожуулын чинээ миний бие мээнь гуалингийн чинээ болтолоо баярлаж байнаа. За энэхүү Нүүдэл хоол маань хэзээнээс анх үүсэн бий болсон түүнийг хэнүүс хэдүүлээ идэж байсан тухай бэчхээн түүхийн жижхээн шарласан хуудаснаас сөхөн харий. Анх хэсэг  отогууд нэгдэн нийлж овог аймаг болон хэсэгтээ хамтран амьдарцгаасан байгаам. Аа тэгээд олон дунд чинь сайн муу есөн шидийн л ааш араншинтай хүмүүс байх нь гарцаагүй.
"Нүүхүү Суухуу...ээ базарваань аймаар том нэр өгцөн шөө" цааш унших »